Zomerkleding: hoe heurt ’t op kantoor?

Een typisch Nederlandse zomer. De ene week regent het pijpenstelen en is het fris buiten, de week erop tikt het kwik zomaar ineens 34 graden aan. Bij zulke temperaturen dragen we het liefst zo min mogelijk kleding. Op het strand of in de tuin is dat niet zo’n probleem. Maar wat trekken we op zo’n on-Nederlands warme zomerdag aan naar ons werk?

Het is een vraag waar veel mensen mee worstelen, weet Anne-Marie van Leggelo, eigenaar van het Etiquette Bureau. Als etiquette-expert valt het haar op dat Nederlanders altijd een beetje ‘van slag raken’ bij warm weer. ‘Zeker de eerste hete dagen zie ik veel witte benen onder korte rokken, korte hemden, winterblazers bij zomerbroeken, onverzorgde voeten in open schoenen en bijzondere kleurcombinaties. Mensen moeten duidelijk nog even wennen aan de hitte.’
Hoe hoort het dan eigenlijk? De kledingvoorschriften op kantoor kunnen per bedrijf verschillen. Iedereen voelt wel aan dat je bij een advocatenkantoor niet op teenslippers aan kunt komen. Maar er zijn genoeg bedrijven waar de dresscode niet zó zakelijk is, maar een professioneel voorkomen wel op prijs wordt gesteld. Hoe bepaal je dan welke kleding gepast is?
Bedenk goed wat je uit wil stralen, zegt Van Leggelo. ‘Je hebt maar een kans om een eerste indruk te maken. En dat gebeurt voor 85 procent non-verbaal. Een gepaste kledingstijl is dus essentieel.’ Wie niet zeker is van zijn outfit, doet er goed aan om zich heen te kijken op de werkvloer. Wat dragen mijn collega’s en val ik zo uit de toon? ‘Wat ook altijd een goede test is: kan ik in deze kleren mijn baas onder ogen komen?’ tipt Van Leggelo.

Of je nou in een heel zakelijke of meer informele omgeving werkt, een paar algemene richtlijnen zijn voor iedereen bruikbaar. Ten eerste, onthoud dat je kleding ervoor moet zorgen dat je beter tot je recht komt, niet dat je opvalt. Draag dus kleding die past bij je leeftijd en figuur en waar je je prettig in voelt. Denk ook aan persoonlijke hygiëne (verzorgde handen, schone nagels, schoon haar, niet te veel make-up) en zorg ervoor dat je kleding heel en schoon is.
Ten tweede geldt over het algemeen: hoe bedekter, hoe professioneler. ‘Hoe warm het ook is, ga nooit te bloot naar kantoor’, zegt Van Leggelo. ‘Je communiceert met je ogen en je gezicht. Korte rokjes en broeken – hoe mooi je benen ook zijn – trekken de aandacht naar de onderkant van je lichaam in plaats van naar de inhoud van het gesprek.’
Daarnaast is aanpassingsvermogen misschien wel het belangrijkste onderdeel van etiquette. Van Leggelo ondervond dat vorige zomer nog aan den lijve. Op een van de warmste dagen van het jaar hees ze zichzelf in jurk met mouwtjes en panty voor een chique, zakelijke borrel met strikte dresscode. ‘Bij aankomst bleek dat ik de enige was die een panty aanhad. Hoewel ik perfect voldeed aan de dresscode, voelde ik me een buitenbeentje.’ Toen haar werd gevraagd of ze het niet heel warm had in die panty, was dat voor haar een teken om snel naar de wc te gaan en haar panty uit te trekken. ‘Etiquette is je aanpassen aan de gelegenheid, dresscode of niet’, zegt ze.

Hoe zit het nou met …

… de korte broek
We vallen maar gelijk met de deur in huis: mannen, een korte broek kan niet op kantoor. ‘Behaarde mannenbenen doen het nou eenmaal niet zo goed in de zakenwereld’, zegt Van Leggelo. ‘Er is eens een onderzoekje naar gedaan: 72 procent van de zakenmensen vindt dat je geen korte broek kunt dragen op kantoor.’
Voor wie in een wat hippere branche werkt, is er een uitzondering: de suit short, een korte pantalon die je bij een colbert kunt dragen. Die trend is vorig jaar over komen waaien uit Amerika. ‘De modebloggers vinden het allemaal een leuk experiment, maar de etiquette-kenners stonden op hun achterste poten’, zegt Van Leggelo. Het ligt dus erg aan de branche en het bedrijf waar je werkt, of je dit kunt proberen. Bij twijfel, ga gewoon voor lang.
Voor dames is er de city short. Voor wie het aandurft, let erop dat de broek niet te kort is (knielengte is altijd een goede standaard) en een nette snit heeft. Benen verzorgd en onthaard. Houd de boel in balans met wat meer bedekkende bovenkleding.

… blote armen
Ook voor de armen geldt: niet te bloot. Voor dames is een goede stelregel om altijd een klein mouwtje te dragen. Dit ziet er ook nog eens frisser uit, omdat zo niet iedereen tegen je oksels aan hoeft te kijken. Helemaal mouwloos, liever niet. ‘Bewaar spaghettibandjes en lage decolletés voor het strand. Op kantoor is dit uit den boze’ stelt Van Leggelo.
Voor mannen geldt dat in een wat informelere setting het geen probleem is om de mouwen van het overhemd op te rollen. Maar een overhemd met korte mouwen? ‘Dat is dan weer echt not done’, zegt Van Leggelo. ‘Als je iets sportievers wilt dragen dan een overhemd met lange mouw, ga dan voor een kaki met een nette polo. Die combinatie is professioneel, maar toch sportief.’

… de rok en de panty
Een jurk of rok is lekker luchtig in de zomer en kan – bij de juiste lengte – ook heel goed op kantoor. ‘Als je zittend werkt, kies dan een rok die tot maximaal net boven de knie opkruipt’, adviseert Van Leggelo. ‘Let daarbij ook op dat je ondergoed niet te zien is.’ Hetzelfde geldt voor lijntjes van ondergoed en eventueel doorschijnende stoffen. ‘Je wilt niet dat je lingeriekeuze het gesprek van de dag wordt bij de koffieautomaat.’
En hoe zit het nou met die panty, is die verplicht? ‘Dat hangt nauw samen met de lengte van je rok’, zegt Van Leggelo. ‘Zolang die op de knie valt, kun je je met goed fatsoen zonder panty’s vertonen.’ In een formelere omgeving is het een goede stelregel om niet zonder panty naar kantoor te gaan, tot je dat iemand in een hogere positie ziet doen. Panty’s verplicht? Probeer dan eens een zomerpanty, die verkoelt je benen verkoelen. Of ga voor een luchtig broekpak.
Ook hier geldt: houd alles in balans. ‘Blote benen kun je het best combineren met een minder blote bovenkant. Bijvoorbeeld een kokerrok zonder panty met een mooie blouse’, zegt Van Leggelo.

… schoenen
Absoluut. Geen. Slippers. Slechts 10 procent van de Nederlands vindt die acceptabel op de werkvloer, blijkt uit onderzoek van flexplekaanbieder Regus. Het geluid en het feit dat maar weinig voeten er echt mooi uitzien, zijn de grootste irritatiepunten.
Ook voor schoeisel geldt de regel: hoe bedekter, hoe professioneler. Sandalen voor mannen zijn op kantoor een no go, volgens Van Leggelo. ‘Als het wel is toegestaan, zorg dan in ieder geval dat je voeten er verzorgd uitzien.’ Wil je iets sportiever dan een nette schoen? ‘Kies dan een instapper, waarbij de voorkeur uitgaat naar sokken in plaats van blote voeten.’
Voor dames geldt dat een dichte pump met een hak van vier tot vijf centimeter de meest zakelijke uitstraling heeft. ‘De laatste jaren zie je steeds meer peeptoes (schoenen met een open teen) en slingbacks (met een bandje achter de hiel), ook op kantoor. Maar dat is niet in iedere branche geaccepteerd’, zegt Van Leggelo. Toch open schoenen? Verwijder eelt en verzorg je nagels.

… accessoires
‘Zodra de sieraden te veel opvallen, leidt dat af van het gesprek’, zegt Van Leggelo. Dus dames, houd de oorbellen klein, draag niet te veel ringen aan één hand en niet te veel speldjes in het haar. Zorg ervoor dat je tas bij je schoenen past.
Heren, dragen geen opzichtige sieraden en doe een horloge om dat bij de gelegenheid past. De riem past bij de schoenen en bij een bespreking of etentje geldt: geen plebs bestek op tafel. Wat? Iedereen kent wel een man die voor hij gaat zitten zijn mobiel, portemonnee en sleutelbos uit zijn zak trekt en op tafel legt. Dat is plebs bestek. Het leidt af van het gesprek en staat respectloos tegenover de gesprekspartner. Niet doen dus. ‘Ook niet in de broekzak stoppen, zo’n bobbel is geen gezicht. Stop uw telefoon in uw binnenzak en andere spullen in een tas’, adviseert Van Leggelo.
De zonnebril is – de naam zegt het al – voor de zon. Afzetten zodra je binnenkomt dus. Zet hem ook niet in je haar. ‘Hiermee kom je ongeïnteresseerd over en je maakt geen oogcontact met je collega’s of klanten.’ Bespreking buiten? Vraag dan altijd of het de ander niet stoort dat je een zonnebril draagt.

… als het echt héél warm is
Draag laagjes. Mocht je iets uit willen trekken, kan dat altijd nog. Een extra vestje of trui is bovendien handig wanneer de airco op kantoor hoog staat. Let ook op hoe je collega’s en vooral je leidinggevenden zich kleden. Onthoud dat je aanpassen ook bij de etiquette hoort.

De grootste ergernis op kantoor
Van Leggelo hoort regelmatig dat mensen zich storen aan de kleding of persoonlijke verzorging van een collega. ‘Sterker nog, het is een van de grootste ergernissen op kantoor.’ Een stinkende zweetgeur is het meest vervelend, slippers staan op de tweede plaats. Verder ziet men liever geen te korte rokjes, blote zwabberarmen en lichaamshaar van collega’s. Wil je een collega op zijn of haar kleding of hygiëne wijzen? Doe dit altijd persoonlijk en onder vier ogen. Hints laten vallen werkt niet. Toon begrip voor een defensieve reactie en laat weten dat je het beste met je collega voorhebt.

Interview in het Nederlands Dagblad met etiquettedeskundige Anne-Marie van Leggelo. Geschreven door Marit van der Breggen.